Яз көне, кар ява һәм туфрак ачыла башлагач, үлән яну табигатькә, хуҗалыкка, кешеләрнең сәламәтлегенә һәм тормышына зур һәм төрле зыян китерә. Соңгы ун елда Россиядә, шул исәптән Ютазы районында да язгы коры үлән януы ешайды һәм гомуми милләт бәласе характерына ия була башлады. Шулай итеп, узган атнада Ютазы районында корыган үлән януның 2 очрагы теркәлде.
Коры үләнне яндырып, кешеләр черемә барлыкка килү процессын бозалар һәм туфракның уңдырышлылыгын киметәләр.
Үләннәр яну үсемлекләрнең үсешен зәгыйфьләндерә, шуңа күрә янудан соң бу урында иң әрсез үләннәр, чүп үләннәре генә үсә. Янгын вакытында күп кенә бөҗәкләр үлә, янгыннар нәтиҗәсендә кош оялары юк ителә. Үлән янган урында шулай ук барлык файдалы микроорганизмнар да, шул исәптән үсемлекләргә авыруларга каршы торырга ярдәм иткәннәре дә һәлак була. Үлән янган урында анда яшәүче барлык җәнлекләр һәлак була яки төтенгә тончыга.
Штраф күләме
Коры үләнгә ут төрткән өчен РФ КоАП 20.4 статьясы белән штраф каралган. Янгын куркынычы вазгыяте тудырганда, административ җәза түбәндәгечә тәшкил итәчәк:
· гражданнар өчен – 2000 - 3000 сум;
* вазыйфаи затлар өчен – 6000 - 15000 сум;
* шәхси эшмәкәрләр өчен – 20000 - 30000 сум;
* юридик затлар өчен – 150 000 – 200 000 сум.
Янгынга каршы махсус режим игълан ителгән булса, түбәндәгечә штрафка тартылырга мөмкиннәр:
· гражданнар – 2000 - 4000 сум;
· вазыйфаи затлар – 15000 - 30000 сум;
· шәхси эшмәкәрләр – 30000 - 40000 сум;
* юридик затлар – 200000 - 400000 сум.
Утның янучы үләннән капиталь төзелеш объектларына күчүе очрагында, шулай ук зур зыян китергән очракта, Россия Федерациясе законнарында Россия Федерациясе Җинаять кодексының 168 статьясы буенча җинаять җаваплылыгы каралган.