Диагноз - EVALI (яки вейперлар авыруы)

          Дөньяда электрон сигаретлар һәм ваплар куллану яңа авыру тудырды - EVALI – " electronic-cigarette of vaiping use associated lung injury» - электрон сигарет яки вап куллану белән бәйле үпкә зарарлануы. Вейперлар авыруына (EVALI) беренче тапкыр 2019  елда Америкада диагноз куела. Нәкъ шул чорда анда электрон сигарет һәм ваплар сату, шулай ук яшүсмерләр һәм яшьләрдә сулыш алу органнары авырулары очраклары күп теркәлә. Шул вакыттан алып АКШта рәсми статистика мәгълүматларына караганда, өч меңгә якын кеше зыян күргән, шуларның 68 е һәлак булган. Йөзләгән кеше гомерлеккә инвалидка әверелә. Белгечләр авырулар күпкә күбрәк һәм вакыт узу белән аларның саны артачак дип саныйлар.      ЭВАЛИ куркынычы - бу авыруны диагностикалау авыр, чөнки бүгенге көнгә кадәр диагнозны расларга яки кире кагарга ярдәм итә торган бер генә махсус тикшеренү дә юк. АКШта таралган яңа “мода” авыруы Россия укучыларына да кагылды, алар бүген дә, барлык тыюларга карамастан,  тартуны дәвам итәләр. Хәзер Россиядәге укучыларның 40 проценты вакыт-вакыт яки даими рәвештә электрон сигаретлардан файдалана һәм вейплар тарта.    

ЭВАЛИның төп симптомнары:

 

Температураның күтәрелүе, бизгәк һәм кискен авырлык югалту. Бу симптомнар авыручыларның 85% да очрый.

Сулыш кысылу, күкрәктә авырту, йөткерү - 95% авыруда очрый.

Ашказаны-эчәк тракты авырулары (косу, эч китү, ашказаны авыртуы) - авыруларның 77% да очрый.

Такикардия (йөрәк тибеше ешаю) ярты - 55% тан артык авыруда очрый.

Гипоксия.

Кан анализы ак кан күзәнәкләренең артуын күрсәтә.

Аерым EVALI симптомнары бөтенләй башка патологияләр белән охшаш - йөрәк һәм кан тамырлары авыруларыннан ашказаны-эчәк патологиясенә, ревматик авырулардан онкологиягә кадәр.

 

EVALI үсешенең нигезендә - үпкә тукымасының кискен зарарлануы. Табиблар кискен ике яклы пневмония белән бу авыруның зур охшашлыгын күрсәтә.

 

Югарыда әйтелгәннәрдән чыгып, шундый  нәтиҗә ясарга була: никотинның электрон чараларын (электрон сигаретлар һәм ВЕЙПЛАР) җитештерүчеләр үз продукцияләрен традицион тәмәке тартуга куркынычсыз альтернатива буларак куйсалар да, гамәлдә бу алай түгел:  вевейплар үлемгә китерә.

 

Куркынычсыз тәмәке тарту юк һәм моны ачык факт итеп кабул итәргә кирәк!