Район хатын-кызлары - тормыш сыйфатын яхшырту турында
«Сәламәтлек саклау» милли проекты һәм әниләр көне кысаларында район мәдәният йортында район башкарма комитеты һәм хатын-кызлар Советы тарафыннан оештырылган хатын-кызларның район конференциясе узды.
«Ютазылыларның тормыш сыйфатын яхшырту буенча ресурслар һәм чаралар» — конференциянең исеме үк район хатын-кызлары күтәргән зур һәм җитди сөйләшү турында ассызыклады.
Демография турында - ачыктан-ачык
Район хатын-кызлар советы рәисе Наилә Хөснетдинова җитәкчелегендә узган форум эшендә район башкарма комитеты җитәкчесе Светлана Самонина, район башкарма комитеты җитәкчесенең социаль мәсьәләләр буенча урынбасары Сергей Рузанов, Урыссу үзәк район хастаханәсе баш табибы Светлана Шакирова, социаль яклау бүлеге начальнигы Зәрия Рәшитова һәм башкалар катнашты. Конференциядә безнең район өчен генә түгел, тулаем ил өчен дә демография көнүзәк мәсьәлә булып кала.
— «Сәламәтлек саклау» милли проекты беркайчан да булмаганча мөһим, - дип билгеләп үтте Светлана Самонина. - Кызганыч, район буенча статистика күрсәткәнчә, район халкының табигый үсеше елдан-ел кими бара. 2023 елның унбер аенда районда 252 кеше үлгән, 109 бала туган. Әйе, район халык миграциясе хисабына плюс белән чыга. Әмма табигый үсеш халык саны кими барудан ике тапкыр кимрәк. Бу проблема беренче чиратта гаилә коруга җавапсыз карау һәм, кагыйдә буларак, еш аерылышу, бала табарга теләмәү белән бәйле. 2023 елда районда 43 никах һәм 57 аерылышу теркәлгән. Бу безнең барыбызның да, шул исәптән иҗтимагый оешмаларның да, эшләп бетермәвебезне күрсәтә. Авыр тормыш хәлендә калган гаиләләргә психологик яки башка ярдәм күрсәтмибез. Балалар бакчаларында һәм мәктәпләрдә булачак ирләр тәрбияләүгә җитәрлек игътибар бирергә кирәк. Бүген дә бу хакта барысы да ишетерлек итеп чаң сугу зарур.
Урыссу үзәк район хастаханәсенең баш табибы Светлана Шакирова үзенең чыгышында демография проблемасына да игътибар итте. Мәсәлән, 2023 елда Урыссу бала тудыру йортында ике бала тудыру кабул ителгән. Шул ук вакытта җиде ел элек районда 14 бала туган.
— Урындагы бала тудыру йортында, — дип билгеләп үтте Светлана Шакирова, - аларның йөклелеге катлаулануларсыз узган, сәламәт хатын-кызлар гына бала таба ала. Гомумән, халыкны югалту турында сөйләгәндә, агымдагы ел саннары түбәндәгечә: 31 кеше төрле яман шешләрдән, 120 кеше кан әйләнеше системасы авыруларыннан үлде, тышкы сәбәпләрдән (юл- транспорт һәлакәтләре, агулану) үлүчеләр - 20 кеше. Элек бу сан 11-12 кеше иде. Димәк, бу үлгәннәр куркыныч төркемендә булмаган. Район буенча уртача гомер озынлыгы 70 ел һәм 4 ай. 80 яшьтән өлкәнрәк халык саны кимүе 9 процент, 60-69 яшьлекләр - 38 һәм эшкә сәләтле яшьтәгеләр - (50-54 яшь) 5,8 процент.
Светлана Шакирова Урыссу район хастаханәсендә эшләүче заманча медицина җиһазларына җентекләп тукталды, алар белән квалификацияле табиблар эшли. Шул ук вакытта ул кешеләрнең күпчелегенең үз сәламәтлегенә, диспансерлаштыру һәм авыруны профилактикалау мәсьәләсенә тиешенчә карамавына игътибар итте. Нәкъ менә гадәти медицина тикшерүләре барышында күп кенә авырулар ачыклана. Әгәр дә алар башлангыч этапта табылса, кеше тиешле дәвалау ала һәм дәвалана. Шулай ук районда алкоголизм, наркотиклар куллану, тәртипсез җенси тормыш нормага әйләнгән күп кенә асоциаль тормыш алып баручылар барлыгын да исәптән чыгарып ташларга ярамый. Ә маргиналь җәмгыятьтә мохит үзе сәламәт булмаса, димәк, аның кешеләре дә тирән авырый. Барлык нәтиҗәләр белән. Бу хакта барлык мөмкин булган мәйданчыкларда — мәгариф учреждениеләрендә, электрон һәм басма матбугатта ачыктан-ачык сөйләшергә кирәк, диелде конференциядә.