Татарстан Республикасы территориясендә метеорологик күренешләрнең интенсивлыгы турында консультация-кисәтү
Хөрмәтле гражданнар! «Татарстан Республикасы Гидрометеорология һәм әйләнә-тирә мохит мониторингы идарәсе» ФДБУдан килде:
Метеорологик күренешләрнең интенсивлыгы турында 2023 елның 20 декабренә консультация-кисәтү
20 декабрьдә Татарстан Республикасы территориясендә һәм Казан шәһәрендә көтелә:
төнлә һәм иртән көчле кар, юеш кар; күренүчәнлек 500-1000 метрга һәм аннан да кимрәк начарланып, буран; бозлавык;
төнлә һәм көндез томан һәм көчле җил (төнлә һәм иртән 15-20 м/с, көндез 16 м/с кадәр);
- юлларда көчле бозлавык, урыны белән кар ява.
Россия гадәттән тыш хәлләр министрлыгының Татарстан Республикасы буенча Баш идарәсе хәбәр итә:
БУРАН – җилнең җирдәге карны түбәннән күчерүе.
Себертмә, җәяүле һәм гомуми буран була. Себертмә һәм җәяүле буран вакытында элек яуган карның яңадан күчүе күзәтелә, гомуми буран вакытында, яңадан кар күчүе белән бергә, болытлардан кар төшә.
Көчле буран вакытында нишләргә?
Бары тик аерым очракларда гына биналардан чыгыгыз. Ялгыз йөрү тыела. Гаилә әгъзаларына яки күршеләргә кая баруыгыз һәм кайчан кайтуыгыз турында хәбәр итегез. Автомобильдә бары тик зур юллар һәм шоссе буйлап кына хәрәкәт итәргә мөмкин. Машинадан чыккач күз күреме чикләреннән китмәгез. Юлда туктап, тревога сигналын өзек-өзек гудоклар белән бирегез, капотны күтәрегез яки антеннага ачык тукыма элегез, автомобильдә ярдәм көтегез. Шул ук вакытта моторны кабызылган килеш калдырырга, вентиляцияне тәэмин итү һәм ис газы белән агулануны булдырмау өчен пыяланы ачарга мөмкин. Әгәр дә сез, җәяү торак пункттан читкә хәрәкәт итеп, еракка китсәгез, беренче туры килгән йортка керегез, торган урыныгызны ачыклагыз һәм, мөмкин булганча, буран беткәнне көтегез. Көчегез бетсә, ышык урынга яшеренеп, шунда калыгыз. Үзегезгә таныш булмаган кешеләр белән элемтәдә сак булыгыз, чөнки стихияле бәла-казалар вакытында автомобильләрдән, фатирлардан һәм хезмәт бүлмәләреннән урлашулар саны кискен арта.
Әгәр көчле кар бураны вакытында сез бинада бикләнеп калсагыз, сак кына, паникасыз, мөстәкыйль чыгу мөмкинлеге булу-булмавын ачыклагыз (булган инструментны һәм кул астындагы чараларны кулланып). ГО һәм ГХ эшләре идарәсенә яки торак пункт администрациясенә кар салулар характеры һәм алардан мөстәкыйль чыгу мөмкинлекләре турында белешегез. Кар көртләрен мөстәкыйль рәвештә көрәп булмаса, коткару бүлекчәләре белән элемтә урнаштырырга тырышыгыз. Радиоалгыч (телевизор) кабызыгыз һәм җирле хакимиятләрнең күрсәтмәләрен үтәгез. Азык-төлек запаслары булу, җылы саклану һәм экономияле файдалануга карата чаралар күрегез.
Автомобиль йөртүчеләргә
Машина йөртүчеләргә, бигрәк тә ерак араларга барырга планлаштыручыларга, үз автомобильләренең техник торышына аеруча игътибар итәргә кирәк. Якындагы тәүлеккә һава торышы фаразын белегез - сәфәр вакытына карап, ике тәүлек алдан да. Елның салкын вакытында озак вакытлы хәрәкәт алдыннан автомобильнең җылылык изоляциясе турында алдан ук кайгыртыгыз. Сәфәр алдыннан двигатель һәм аккумулятор эшен тикшерегез, ягулык белән запасланыгыз, яхшы антифриз салыгыз. Тикшерелмәгән автозаправка станцияләрендә ягулык салмау мөһим, чөнки сыйфатсыз ягулык “усал уен” уйнарга мөмкин. Җылы әйберләрне һәм ашамлыкларны алдан ук әзерләп куярга кирәк, кәрәзле телефон өчен зарядка җайланмасын онытмагыз.
Насос, буксир тросы, баллон ачкычы һәм домкрат булуын тикшерегез.
Чыгар алдыннан насос, буксир тросы, баллон ачкычы һәм домкрат булуын тикшерегез. "Кабызу" өчен багажникка үткәргечләр комплектын ташлау артык булмас. Әгәр дә акча мөмкинлек бирә икән - компакт литий батареясы нигезендә пуск-заряд җайланмасы булдыру начар түгел.
Авария комплекты
Авария комплектында кәрәзле телефонга һәм запас аккумуляторга зарядка җайланмасы, җылы кием-салым һәм юрган, алгы пыяладан кар һәм бозны чистарту өчен щетка, кирәк була калса, тәгәрмәчләрне кардан арындыру өчен кечкенә көрәк; кул фонаре һәм батарея комплекты, аптечка, азык-төлек һәм эчемлек, балта һәм җыелма пычкы, «коры ягулык» төргәге, зажигалка, мини-мич һәм котелок булырга тиеш.
Бару һәм якынча килеп туктау маршрутын хәбәр итегез.
Сәфәр алдыннан гаилә әгъзаларына, күршеләргә, дусларыгызга юнәлешегезнең төгәлләштерелгән маршрутын һәм кайтуның якынча вакытын хәбәр итәргә кирәк. Әгәр юлда бәла-каза булса, заманча элемтә чараларыннан файдаланырга кирәк - бу коткару бүлекчәләренең реакциясен тизләтәчәк. Коткаручыларга мөрәҗәгать иткәндә урынның кайда булуын, урынның үзенчәлекле билгеләрен, автомашинада кешеләр санын, яшегезне, авырулар, балалар бармы-юкмы икәнлеген әйтегез, үзегезнең һәм якыннарыгызның элемтә телефоннарын һичшиксез хәбәр итәргә кирәк. Батарея зарядын экономияләүгә чаралар күрегез.
Әгәр трассада ватылу булса
Автомобиль алдына һәм аның артына кисәтү билгеләре куегыз, бу киселгән агач яки теләсә нинди аерылып торган әйбер булырга мөмкин. Әгәр машина эшли икән, вентиляцияне тәэмин итү һәм ис газы белән агулануны булдырмау өчен пыяланы ачарга кирәк. Машинаны озак тукталышка яки төн кунарга җилгә каршы куярга кирәк, газлар кабина һәм салонның ачык тәрәзәләренә эләкмәсен өчен. Үз куркынычсызлыгыгыз өчен шулай ук вакыт-вакыт җил юнәлешен тикшерергә кирәк. Шуңа да карамастан, выхлоп торбасының боз белән капланмавын һәм аңа кар тыгылмавын тикшереп торырга кирәк. Әгәр автомобиль ватылган икән, паникага бирелмәгез, "101" ашыгыч оператив хезмәтләренең бердәм номерын җыегыз, үз проблемагыз турында хәбәр итегез һәм үз координатларыгызны хәбәр итегез Җылылыкны һәм булган азык-төлек запасларын экономияле тотуга карата чаралар күрегез. Утын запасы булдырыгыз, алар булмаганда, янучан материалларны яндырырга була - гадәттә алар шактый күп була.
Җил көчәйгәндә:
1. Биналардан чыгуны чикләргә, биналарда калырга киңәш итәбез. Балаларны караучысыз калдырмау мөһим.
2. Әгәр дә көчле җил вакытында урамда калсагыз, җир асты юлларында яки бина подъездларында яшеренергә киңәш итәбез. Көчле җилдән йорт диварлары янында яшеренергә кирәкми, чөнки түбәләрдән шифер һәм башка түбә материаллары төшәргә мөмкин. Бу җәмәгать транспорты тукталышларына, төзелеп бетмәгән биналарга да кагыла.
3. Урамда реклама щитларыннан, элмә такталардан, юл билгеләреннән, электр линияләреннән ерак торырга кирәк.
4. Зур агачлар янында торырга ярамый, шулай ук алар янында автотранспорт куярга киңәш итмибез, җил белән сынган ботаклар куркыныч тудырырга мөмкин.
5. Көчле җил булганда, электр линиясе астында тору һәм өзелгән электр чыбыкларына якынлашу бик куркыныч.
6. Куркынычны өске кат тәрәзәләреннән төшкән ватылган пыялалар, шулай ук җил нәтиҗәсендә төшкән түбә һәм декор элементлары тудыра ала. Мондый куркыныч төзелә торган яки ремонтлана торган биналар янында арта.
7. Йортларның барлык тәрәзәләрен тыгызлап ябарга, балконнардан һәм лоджияләрдән тышкы якка төшәргә мөмкин булган әйберләрне алып куярга кирәк.
8. Торак яки эш бүлмәсендәге тәрәзәләрдән мөмкин кадәр ераграк торырга кирәк.
Бозлавык вакытында
Таймый торган аяк киеме әзерләгез. Ашыкмыйча сак хәрәкәт итегез, өслекнең тигезсезлеген исәпкә алып, бөтен табаныгызга басыгыз. Олы яшьтәге кешеләргә резина очлы таяк яки очлы шиплы махсус таяк кулланырга киңәш ителә. Әгәр дә таеп китсәгез, егылу биеклеген киметү өчен утырыгыз.
Бозлык юл хәрәкәтендә катнашучыларның барысына да җитди куркыныч тудыра. Машина йөртүчеләргә кинәт тормоз тотудан сакланырга кирәк: туктау кирәк булганда, тизлекне әкренләп киметү зарур. Тормоз тоту кирәккәндә, тормоз педаленә берничә тапкыр басыгыз, шуның белән артыгызда хәрәкәт итүче машина йөртүчеләрне кисәтүче сигнал бирәсез. Автомобильнең техник торышына, бигрәк тә тормоз системасына һәм шиннарның торышына игътибар итәргә кирәк. Барлык оптика эш хәлендә булырга тиеш. Тукталышларда югары күрүчәнлек жилетын кулланырга.
Мөмкин булса, ерак араларга йөрүдән баш тартыгыз.
Җәяүлеләргә урамны билгеләнгән җәяүлеләр үтүе урынында гына кисеп чыгарга киңәш ителә. Юлның тайгак булуы аркасында автомобильнең тормоз юлы шактый арта. Транспорт агымына каршы гына барырга. Югары күрүчәнлектәге жилет кулланырга яки киемгә яктылык кайтаручы элементлар беркетергә.
Машина йөртүчеләргә:
1. Бу шартларда автомобильдә хәрәкәт иткәндә артык үзгәртеп корулардан, узып китүләрдән, алга чыгулардан баш тартырга;
2. Автомобильнең техник торышына, бигрәк тә тормоз системасына, шиннарның торышына игътибар итегез;
3. Көтмәгәндә тормоз тотулардан саклану, туктау кирәк булганда тизлекне әкренләп киметергә кирәк;
4. Тормоз педаленә берничә тапкыр басыгыз, шуның белән артыгызда хәрәкәт итүче машина йөртүчеләрне кисәтүче сигнал бирегез;
5. Барлык оптика эш хәлендә булырга тиеш;
6. Хәрәкәт күп булган урыннарда, мәктәпләр янында, юл чатында һәм күперләрдә, шулай ук борылышларда һәм түбәнлекләрдә куркынычсызлык тәэмин итүче тизлек белән хәрәкәт итү.
Җәяүлеләргә киңәш ителә:
1. Урамнар һәм юллар аша үткәндә бик игътибарлы булырга;
2. Урамны билгеләнгән җәяүлеләр үтүе урынында гына кисеп чыгарга, шуны истә тотарга кирәк: күрү мөмкинлеге җитмәү һәм юлның тайгак булуы аркасында шоферга транспорт чарасын туктату өчен күбрәк вакыт кирәк;
3. Юл аша чыгу өчен, мөмкин булганча, җир өстендәге яки җир астындагы җәяүлеләр юлларын кулланырга;
4. Хәрәкәт итүче транспорт алдында трассаны узмагыз;
5. Транспорт агымына каршы гына барырга;
6. Югары күрүчәнлектәге жилет кулланырга яки киемгә яктылык кайтаручы элементлар беркетергә.
Томан вакытында:
Әгәр дә сез табигатьтә булганда томанның куеруын күрсәгез, урманда яки сулыкта ориентацияне югалтмас өчен чаралар күрергә кирәк.Томан барлык юл хәрәкәтендә катнашучыларга куркыныч тудыра. Автомобиль томан вакытында хәрәкәт иткәндә, артык үзгәртеп корулардан, узып китүләрдән, алдан узудан баш тартырга кирәк. Томан шартларында күпчелек юл-транспорт һәлакәтләре алда баручы транспорт белән була. Томанның ераклыкны каплавын исәпкә алу мөһим – гадәти дистанцияне арттыру, тизлекне киметү урынлы.
Кинәт тормоз тотудан сакланырга кирәк: тукталу кирәк булганда, тизлекне салмак киметү зарур. Сез тормоз педаленә берничә тапкыр басыгыз, шуның белән сезнең арттан барган автомобиль йөртүчеләргә сигнал биреп кисәтәсез. Томанда хәрәкәт вакытында машина йөртүчеләрнең арыганлыгы арта, саклану артык булмаячак.Мөмкин булса, ерак юлларга барудан баш тартыгыз. Җәяүлеләргә урамны билгеләнгән җәяүлеләр кичү урынында гына узарга киңәш ителә. Трассаны хәрәкәт итүче транспорт алдында йөгереп чыкмаска, чөнки тайгак юл өслеге аркасында машинаның тормоз юлы сизелерлек арта. Транспорт агымына каршы гына барыгыз. Нык күренеп торган жилет яки яктылык кайтаргыч элементлар кулланыгыз. Игътибарлы һәм сак булыгыз!
Кискен тормозлаудан сакланырга кирәк: туктау кирәк булганда тизлекне җайлы киметергә кирәк. Тормоз педаленә берничә тапкыр басыгыз, шуның белән артыгызда хәрәкәт итүче машина йөртүчеләрне кисәтүче сигнал бирегез. Томан эчендә хәрәкәт иткәндә шоферларның арыганлыгы арта, саклык кирәкми.
Һәркайсы бәла – каза очрагында сез һәрвакыт бердәм ашыгыч хезмәтләр чакыру номерына мөрәҗәгать итә аласыз «112». Шалтыратулар тәүлек әйләнәсе һәм шәһәр һәм кәрәзле телефоннардан бушлай кабул ителә.
Россия гадәттән тыш хәлләр министрлыгының ТР буенча Баш идарәсенең" ышаныч телефоны " 8 (843) 288-46-96.