Аның килү максаты Димтамак авыл җирлегенең Екатериновка бистәсендә яшәүчеләрнең әйләнә-тирә мохитне нефть эшкәртү продуктлары белән пычрату турындагы мөрәҗәгате белән бәйле.
Казаннан өч оператив хезмәткәр килде. Айрат Низамов район прокуроры Александр Микеркин, район башкарма комитеты җитәкчесе Светлана Самонина һәм тиешле хезмәтләрнең башка вәкилләре белән бергә Екатериновка активистлары белән очрашу үткәрсә, Россия табигать күзәтчелегенең төбәкара идарәсе һәм ТР Экология министрлыгы вәкилләре урынга китте. Аларның бурычы — урында хәл белән танышу – һаваны үлчәү, туфракны лабораториядә тикшерү өчен туфрак пробасын алу. Димәк, екатериновкалылар үз авылларында чиста һава суларга, яраклы су эчәргә һәм җирлекнең яшеллегенә шатланырга телиләр. Әлегә, алар әйтүенчә, Екатериновка янындагы территория әкренләп нефть эшкәртү продуктлары полигонына әверелә. Бу территориядән, җил юнәлешенә бәйле рәвештә, начар ис килә. Ә коедагы су сары төстә.
- Ни өчен безнең җирләргә башка төбәкләрдән машиналар килә һәм нефть калдыкларын түгә? – дип сорау бирә авыл халкы.
Җирләр безнеке, шулай да бөтенләй түгел. Әйтик, элек Екатериновка янындагы җирләрдә конкрет юридик зат эшчәнлек алып барган. Алга таба милекче базаны Ютазы районында яшәүче башка эшмәкәргә сата. Без аңлыйбыз, ул теләсә кайда яши ала. Бу очракта җирлек башлыгы да, район җитәкчелеге дә яңа (лицензиягә алынган) юридик затның эшчәнлегенә комачауларга хокуклы түгел. Әлбәттә, хокук бозуларны ачыклаганда күзәтчелек органнары тарафыннан теге яки бу күрсәтмәләр бирелергә мөмкин, мәсәлән конкрет срокларда территорияне чистарту. Бу хакта Татарстан Республикасы районара табигатьне саклау прокуратурасы прокуроры Айрат Низамов хәбәр итте.
— Безнең очрашудан соң, — дип билгеләп үтте ул район башкарма комитетының кече залында җыелган екатериновлыларга, — мин хезмәттәшләремә кушылырмын, хәлне үз күзләрем белән күрер өчен урынга барырмын. Безнең гамәлләрнең алгоритмы ачык. Анализ нәтиҗәләре билгеле булгач, без предприятие тарафыннан билгеле бер таләпләрне үтәргә мәҗбүр итү турында судка гариза белән чыгабыз. Әйтик, җирлеккә бөтенләй кертмәү генә түгел, ә чистарту — җирләрне рекультивацияләү. Бәлки, кертү тукталгач, исләр дә кимиячәк. Без предприятиене яба алмыйбыз. Бу суд карары.
Эчәргә яраклы су турында. Екатериновкада әлегә үзәк суүткәргеч үткәрелмәгән. Җирле халык үз ишегалларында урнаштырылган коелардан эчәр су куллана. Югарыда әйтелгәнчә, суның сыйфаты начар. Ләкин алар урамда да суүткәргеч булыр дип өметләрен югалтмыйлар. Бу мөрәҗәгать шулай ук Низамовка җибәрелде.
- Район бюджетында үзәк суүткәргеч үткәрүгә акча юк, — дип билгеләп үтте район башкарма комитеты җитәкчесе Светлана Самонина. — Бүген без республикага әлеге мәсьәлә белән чыктык — суүткәргеч проектлау һәм төзү өчен гаризалар җибәрдек. Хәзер проект оешмасы Октябрьский яки Алабакул ягыннан су кертүгә карата тиешле запрослар алып бара. Сорауның бәясе тиешле диаметрлы ике ярым километр суүткәргеч торбалар.
Сүз уңаеннан, Екатериновка янындагы предприятиеләрнең берсе су белән тәэмин итүдә техника белән ярдәм күрсәтергә вәгъдә итә. Димәк, әлеге мәсьәлә бунча эш алып барыла, аны хәл итү — вакыт мәсьәләсе. Екатериновлылар шулай ук прокурорларның игътибарын кайчандыр җирдә салынган торбаларны сүтү белән шөгыльләнүче кара казучыларга юнәлдерәләр. Очрашу барышында әйтелгәнчә, эшне башкаручы оешма алдан ук тендерда җиңде. Эшләрне башкарганнан соң, эшчеләр җирләрне рекультивацияләүне мәҗбүри рәвештә башкарырга тиеш. Күргәнегезчә, кечкенә авыл халкы зур сораулар күтәрә. Алар үз җирләрен чит кешеләр тарафыннан яраксыз хәлгә китерүен тыныч кына күзәтә алмыйлар. Законлы, әйтерсең лә нигездә. Ләкин бу чынлыкта да заколымы, әлеге сорауны күзәтчелек органнары хәл итәр.