Язгы кыр эшләре гадәттәгечә көзге культуралар шытымнарына аммиак селитрасы кертүдән башлана.
Бу агрочараны беренчеләрдән булып «Уңыш» ҖЧҖ һәм Тукай ис. җәмгыяте башкарды Монда бу эшне иртә таңнан туң туфракта башкаралар. Районның авыл хуҗалыгы һәм азык-төлек идарәсе башлыгы Андрей Борисов билгеләп үткәнчә, бүгенгә бөртекле уҗым культураларының торышы канәгатьләнерлек.
- 2025 ел уңышы өчен 4961 мең гектар көзге культуралар чәчелде, - дип аңлатты Борисов. - Районның барлык коллективлары диярлек минераль ашламаларны җитәрлек күләмдә сатып алдылар. Икенче тукландыруны культуралар үсентеләр фазасына күчкәч башкару планлаштырыла. Быел яз иртә килде. Басулардагы кар катламына килгәндә исә, ул биек түгел – кар сулары көчле кояш астында тиз парга әйләнә, туфракны дым белән туендырырга өлгерми.
- Димәк, район игенчеләре быел чәчүгә былтыргыдан иртәрәк керешәчәкләр? дип сорыйм Андрей Борисовтан.
- Туфрак тракторларга һәм чәчү агрегатларына басуга чыгарга мөмкинлек биргәч, - ди. – Иртә яз игенчеләргә бер яктан уңайлы - орлык уңдырышлы туфракка төшә, әмма икенче яктан кырауларның кире кайту ихтималы зур. Без мондыйны уздык инде.
- Барысы да орлык материалы белән тәэмин ителгәнме? Чәчүлекләрнең структурасына тукталсак, район аграрийлары нинди культураларга өстенлек бирәләр?
- Барлыгы фаразланган чәчү мәйданы 32 851 мең га тәшкил итә: 16 124 гектар – бөртекле (көзге һәм сабан), 1062 гектар – кузаклы, 6476 гектар – техник һәм 9182 гектар – азык культуралары. Орлыкларга килгәндә, барлык хуҗалыклар да орлык материалы белән тулы күләмдә тәэмин ителгән.
Игенченең хезмәте һәм киләчәк уңыш өчен финанс кертемнәре юкка гына булмасын өчен, соңгы елларда авыл хуҗалыгы җитештерүчеләре маржиналь культуралар – көнбагыш, борчак, рапс, ясмык мәйданнарын арттыралар. Ягъни уңыш базарда сатып алучылар ихтыяҗыннан файдаланырга тиеш. Әгәр ашлыкның сатып алу бәясе түбән булса, хуҗалыкның барлык энергия чыгымнарыннан күпме файда?
Район авыл хуҗалыгы һәм азык-төлек идарәсенең җитештерү бүлегендә хәбәр итүләренчә, барлык төп техника кырга чыгарга әзер. Гадәттәгечә, технадзор язгы кыр эшләре башланыр алдыннан планлы техосмотр үткәрде. Әзерлек сызыгында 167 трактор, 58 чәчкеч, 55 культиватор агрегаты һәм 42 тырмалау агрегаты тора.
Акыллы баланс стратегиясе буларак терлекчелек
Язын үсемлекчелектә эшләрнең активлашуы терлекчелек эшчәнлеген бер генә көнгә дә киметә алмый. Билгеле, үсемлекчелек өчен безнең төбәк иң тотрыклы түгел. Шуңа күрә уңышсызлык очрагында фермерлар терлекчелектән кергән табыш аркасында йөзүдә кала алалар. Республика программасы кысаларында сөт токымлы 313 баш тана сатып алынган. Сүз уңаеннан, бүген аларны бозаулата башладылар. "Уңыш" ҖЧҖендә һәм Тукай исемендәге 100әр баш, «А.Вафауллин» КФХсында - 68 һәм «И. Нәбиуллин» КФХсында - 45 баш. Авыл хуҗалыгы һәм азык-төлек идарәсенең терлекчелек бүлегендә хәбәр итүләренчә, 2025 елның сентябренә кадәр тагын 287 баш терлек асрау планлаштырыла. Сөт җитештерүчеләр быел да чыгымнарның бер өлешен каплауга субсидияләр рәвешендә федераль ярдәмгә исәп тота алалар – 1 килограмм сатылган сөт өчен. Әмма "ярдәмчеләр" таләпләре катгыйлана. Шулай итеп, тармакны цифрлаштыру, җирләрне һәм биналарны тиешенчә рәсмиләштерү кирәкле шарт булып тора. Районның биш хуҗалыгында – «Уңыш», «АгроМир», ис. Тукай, "Әнсел Вафауллин" һәм "Нәсих Әхмәтшин" – бу таләпләрнең барысы да үтәлә, шуңа күрә алар субсидия ала алалар. Бүгенге көндә Ансель Вафауллин дизбарьерлы сыерларның санпропускникларын, шулай ук грант акчаларына бозаулар абзарын төзи. «Агромир»да бозаулар абзары реконструкцияләнә.
Сүз уңаеннан, районда ике хуҗалык кошчылык белән шөгыльләнә: Димтамактан Нияз Латыйпов - каз һәм үрдәк, Подгорныйдан Линиза Ильясова бройлер үстерә.
Нелли Миңнуллина, район авыл хуҗалыгы һәм азык-төлек идарәсенең терлекчелек бүлеге консультанты:
Районда 10 мең баш эре мөгезле терлек исәпләнә, шуларның 3036сы – сыерлар. 2025 елның беренче кварталында 80 тонна ит җитештерелгән. Көнлек тулаем савым - 54 тонна. Бер сыердан уртача тәүлеклек савым - 18 литр. 2025 елның беренче кварталы йомгаклары буенча, тулаем савым тәүлеккә 4700 тонна тәшкил итә. Бу узган ел белән чагыштырганда 96 процент. «Уңыш» ҖЧҖ - 12 процент, «АгроМир» ҖЧҖ - 16 һәм «А.Вафауллин» КФХ - 7 процент яхшы үсеш күрсәтә. Кече коллективлар арасында Фаяз Әхмәтшин - 3 процент, Нәсих Әхмәтшин – 8 процент.
Тулырак: https://yutazy.ru/news/selskoe-hozyaystvo/dva-xoziaistva-raiona-zaversili-podkormku-ozimyx