Киләчәк куркынычсыз булсын өчен бүген конструктив сөйлибез!
Бүген районыбызның яшүсмерләре һәм яшьләре республика мәктәп укучылары һәм студентлары өчен «Конструктив диалог» үстерү чаралары комплексы кысаларында гамәлгә ашырыла торган диалог чарасында катнаштылар.
Очрашу ике мөһим юнәлешне берләштергән мавыктыргыч квиз-уен форматында узды: тере аралашу мәдәнияте һәм цифрлы гигиена.
Квиз барышында укучылар үзләренең белемнәрен күрсәтеп кенә калмадылар, ә виртуаль киңлектә үзләрен ничек яклау турында күп яңалыклар да белделәр. Оештыручылар балаларга аңлаешлы формада аңлаттылар:
· Социаль челтәрләрдә үз битләреңне ватудан ничек сакларга: катлаулы парольләрнең һәм ике факторлы аутентификациянең әһәмияте.
· Җәмәгатьчелек фикере белән манипуляцияләү өчен еш кулланыла торган фейкларны һәм дөрес булмаган мәгълүматны ничек танырга.
· Кибермошенниклыкның төп схемалары турында: яшүсмерләргә җинаятьчеләрнең шәхси мәгълүматларны яисә акчаларны алдарга тырышулары турында сөйләделәр.
· Фишинг сылтамаларына ничек эләкмәскә (чын сылтамаларга маскировкаланган зарарлы сылтамалар): балалар сайт адресларын шулар буенча күчәр алдыннан тикшерергә өйрәнделәр һәм тикшерелмәгән чыганаклардан файлларны ни өчен күчереп алырга ярамаганын аңладылар.
"Бүген әңгәмә алып бара белү реаль тормышта гына түгел, цифрлы мохиттә дә мөһим. Без укучыларыбызның грамоталы гына түгел, уяу да булуын телибез, дөреслекне ялганнан аера белүләрен һәм үзләренең шәхси мәгълүматларын яклый белүләрен телибез», — дип билгеләп үттеләр чараны оештыручылар.
Квизның интерактив форматы укучыларга катлаулы материалны җиңел һәм кызыксынып үзләштерергә мөмкинлек бирде. Укучылар командаларда эшләделәр, мәсьәләләр турында фикер алыштылар һәм гомуми нәтиҗәләргә килделәр, конструктив диалог - теләсә нинди куркынычларга каршы иң яхшы корал, реаль конфликт яки виртуаль һөҗүм булсынмы
Чара барышында оештыручылар интернет аша вербовка темасына аерым игътибар бирделәр. Яшүсмерләргә җинаятьчеләр социаль челтәрләрне, мессенджерларны һәм корбаннарны эзләү өчен онлайн-уеннарны актив куллана дип аңлаттылар. Вербовщиклар хәйләкәр эш итә: алар «җиңел хезмәт хакы» тәкъдим итә, үзләрен дуслар дип таныштыра, укучыларны хокукка каршы эшчәнлеккә, шул исәптән террорчылыкка юнәлгән эшчәнлеккә тарту өчен ялгызлык яки гаделсезлек хисләрендә уйный алалар.
Балалар куркынычның чынбарлыгын аңласыннар өчен, оештыручылар суд практикасыннан конкрет мисаллар китерделәр. Мәктәп укучыларына интернетта җиңел акча вәгъдәләренә ышанып, «яшерен йөкләмәләр» үтәргә риза булган яшүсмерләрнең тарихларын искә төшерделәр — военкоматны яндырырга, администрация бинасына «Молотов коктейлен» ыргытырга яки акчаны үз хисабы аша күчерергә. Нәтиҗәдә, рәтләп берни дә эшләп өлгермичә, алар реаль җинаять сроклары алдылар һәм үзләренең киләчәген мәңгегә боздылар.
Әңгәмәнең кульминациясе: «Бернинди сумма да сезнең азатлыгыгызны алыштыра алмаячак», - дигән катгый, ләкин намуслы өндәмә булды. Балаларга интернетта шикле «плюшкалар» өчен еллар буе төрмә, ватык карьера һәм әти-әни кайгысы белән түләргә мөмкин, дип аңлаттылар.
Әлеге проект Татарстан Республикасында Террорчылыкка каршы комиссия аппаратының координацияләү ролен башкаручы Татарстан Республикасы Иҗади яшьләр академиясе тарафыннан гамәлгә ашырыла.